Lajmi i fundit sot

13 Gusht 2019

Gazetaria e shtypur ka qenë një burim i ngjarjeve aktuale, informacionit dhe lajmeve politike për shekuj e shekuj me radhë.
Ndryshimet që ka pësuar gazetaria vitet e fundit

Në 20-30 vitet e fundit, fusha e gazetarisë ka pësuar ndryshime të jashtëzakonshme si në përmbajtje, po ashtu edhe në format. Kjo ka ardhur si pasojë e internetit dhe teknologjisë dixhitale, duke shkaktuar në këtë mënyrë edhe pasiguri për të ardhmen e gazetarisë në botën moderne në të cilën po jetojmë. Në këtë artikull do të gjeni kontrastin e dukshëm midis formës, funksionit dhe burimeve të përdorura nga media në të shkuarën si dhe në epokën moderne. Ky krahasim do të fokusohet kryesisht në mënyrën se si industria e lajmeve është ndikuar nga ky tranzicion i madh. Si merrej lajmi i fundit në atë kohë e si merret lajmi i fundit sot?

Vitet ’40 ishin njĂ« kohĂ« e ndryshimeve mjaft tĂ« mĂ«dha nĂ« fushĂ«n e gazetarisĂ«. Ishte dekada e fundit nĂ« yĂ« cilĂ«n radio ishte burimi mbizotĂ«rues nĂ«pĂ«rmjet tĂ« cilit njerĂ«zit merrnin lajmi i fundit sot, raportonin e shpĂ«rndanin informacione si dhe krijonin programe tĂ« ndryshme. Madje edhe disa vite pas ardhjes sĂ« televizorit, pĂ«rsĂ«ri radio siguroi mbulimin mĂ« tĂ« shpejtĂ« dhe tĂ« mire koordinuar. MegjithatĂ«, televizioni qĂ« kishte bĂ«rĂ« debutimin e tij nĂ« vitet ’30, filloi tĂ« merrte popullaritet pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore dhe arriti nĂ« njĂ« pike qĂ« po e zĂ«vendĂ«sonte radion. NjĂ« nga fytyrat mĂ« tĂ« famshme tĂ« asaj kohe ishte Edward R. Murrow. Ai u bĂ« I famshĂ«m pĂ«r transmetimet e tij mjaft tĂ« detajuara dhe pĂ«rshkruese gjatĂ« kohĂ«s sĂ« luftĂ«s. PĂ«r shumĂ« njerĂ«z, ai u bĂ« “zĂ«ri” i luftĂ«s qĂ« transmetonte lajmi i fundit sot nĂ« kohĂ« reale, duke pĂ«rdorur pajisje tĂ« transmetimit nĂ« distance mjaft tĂ« largĂ«ta.

Si ndikoi teknologjia nĂ« fushĂ«n e gazetarisĂ«? Radio dhe teleizioni sigurisht qĂ« ishin mĂ« tĂ« shpejta se sa gazetat e printuara pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« lajmi i fundit sot. KĂ«to dy teknologji sĂ« pari krijuan idenĂ« e njĂ« multimedia dhe transmetimi nĂ« distance shumĂ« tĂ« largĂ«ta nxiti globalizimin e mbulimit tĂ« mĂ«tejshĂ«m tĂ« medias. Sa i takon ditĂ«ve tĂ« sotme, gazetaria Ă«shtĂ« shumĂ« dinamike. Leximi i gazetĂ«s ka rĂ«nĂ« dukshĂ«m sepse shumica e njerĂ«zve nĂ« mbarĂ« botĂ«n po preferojnĂ« gazetarinĂ« nĂ« internet. Gazetaria televizive, e cila Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishmja pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« lajmi i fundit sot dhe jo vetĂ«m, Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« tashme edhe e lidhur me rrjetet sociale e platforma tĂ« ndryshme si Facebook, Twitter apo YouTube. NjĂ« numĂ«r mjaft i madh nga kompanitĂ« e lajmeve pĂ«rpiqen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme qĂ« tĂ« integrojnĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s multimedialĂ« si foto, linke e video nĂ« pothuajse cdo lajm qĂ« shkruajnĂ« apo transmetojnĂ«. PĂ«rvec kĂ«tyre metodave tĂ« pĂ«rdorura nga mediat, aftĂ«sia oĂ«r tĂ« gjeneruar dhe vetĂ« publikuar lajme, tani Ă«shtĂ« fatkeqĂ«sisht nĂ« duart e kujdo qĂ« ka njĂ« lidhje internet me celularin, tabletin apo kompjuterin e tij. Radio ende vazhdon me programet e saj, por sigurisht qĂ« interesi ndaj saj ka rĂ«nĂ« shumĂ«. Cila janĂ« fytyrat mĂ« tĂ« famshme tani nĂ« ditĂ«t e sotme? Ju, pra lexuesi, kontribuesi me ndikimin mĂ« tĂ« madh nĂ« fushĂ«n e gazetarisĂ« sot. Gazetaria qytetare Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« pjesĂ« thelbĂ«sore dhe tejet e rĂ«ndĂ«sishme e shumĂ« rrjeteve ekzistuese tĂ« lajmeve. Ajo I ka hapur rrugĂ« mbulimit hiper – local dhe fale teknologjisĂ« dhe rritjes sĂ« gazetarisĂ« pjesĂ«marrĂ«se, marĂ«dhĂ«nia midis burimit tĂ« lajmeve dhe audiences ka ndryshuar nga njĂ« leksion nĂ« njĂ« bisedĂ«. Bloget pĂ«r kontrollimin e fakteve dhe faqet e pavarura tĂ« kritikimit tĂ« lajmeve kundĂ«r mediave jo edhe aq serioze janĂ« rritur dhe janĂ« duke ndihmuar shumĂ« njerĂ«z. TeknologjitĂ« e reja pĂ«rfshijnĂ«: kamerat dixhitale tĂ« lira apo shumĂ« tĂ« avancuara, internet, bloget e lira personale, programet botuese pa pagesĂ«, teknologjia e telefonit celular, email, celularĂ«t e zgjuar apo edhe lidhja globale e internetit pĂ«rmes rrjetit wi-fi dhe satelitor.
Si po e formon teknologjia të ardhmen? Mjetet elektronike të përballuara ekonomikisht nga shumë njerëz në mbarë botën u kanë dhënë qytetarëve të thjeshtë mundësinë për të qenë gjithmonë në bashkëpunim dhe pranë mediave kryesore. Faqet e lajmeve në internet po fitojnë shumë popullaritet dhe lexues nga dita në ditë dhe po marrin madje edhe vendin e shumë gazetave apo revistave të ndryshme. Të gjitha këto janë të mundura nga globalizimi.
Po ju ku e merrni lajmi i fundit sot dhe cfarë lexues jeni?